Chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc 1979

📜 Bối cảnh: đất nước vừa ra khỏi chiến tranh, chủ lực còn ở Tây Nam

Sau Đại thắng mùa Xuân năm 1975, đất nước thống nhất nhưng chưa được hưởng trọn vẹn hòa bình. Nền kinh tế kiệt quệ vì chiến tranh, đời sống nhân dân còn muôn vàn khó khăn, trong khi ở biên giới Tây Nam, chế độ diệt chủng Pôn Pốt liên tiếp gây ra những cuộc tàn sát đẫm máu đối với đồng bào ta.

Đáp lời kêu gọi của nhân dân Campuchia, quân tình nguyện Việt Nam đã sang giúp nước bạn đánh đổ chế độ diệt chủng, cứu hàng triệu người thoát khỏi thảm họa. Vì vậy, phần lớn các quân đoàn chủ lực tinh nhuệ của ta khi ấy đang dồn cho mặt trận Tây Nam và làm nhiệm vụ quốc tế ở Campuchia.

Trong khi đó, ở biên giới phía Bắc, tình hình ngày một căng thẳng. Từ năm 1978, đã xảy ra nhiều vụ khiêu khích, lấn chiếm; ngày 25/8/1978, Anh hùng Lê Đình Chinh đã hy sinh khi bảo vệ cán bộ và nhân dân ở biên giới Lạng Sơn — tấm gương mở đầu cho tinh thần quyết tử giữ đất của tuổi trẻ biên cương.

Lực lượng phòng thủ tại chỗ ở sáu tỉnh biên giới phía Bắc chủ yếu là bộ đội địa phương, dân quân tự vệ và công an nhân dân vũ trang (bộ đội biên phòng ngày nay). Giặc đã chọn đúng thời điểm chủ lực ta còn ở xa để phát động cuộc tấn công quy mô lớn, mưu tính giành thắng lợi chớp nhoáng.

⚔️ Rạng sáng 17/2/1979: 60 vạn quân tấn công toàn tuyến hơn 1.400 km

Rạng sáng 17 tháng 2 năm 1979, sau những loạt pháo dồn dập trút xuống các thị xã và đồn biên phòng, khoảng 60 vạn quân Trung Quốc cùng hàng trăm xe tăng, thiết giáp và hàng nghìn khẩu pháo đồng loạt tràn qua biên giới, mở màn cuộc chiến tranh xâm lược trên toàn tuyến phía Bắc.

Mặt trận trải dài hơn 1.400 km, đi qua sáu tỉnh biên giới: Quảng Ninh, Lạng Sơn, Cao Bằng, Hà Tuyên (nay là Hà Giang và Tuyên Quang), Hoàng Liên Sơn (nay là Lào Cai và Yên Bái), Lai Châu. Giặc đánh đồng loạt nhiều mũi nhằm phân tán và áp đảo lực lượng phòng thủ vốn mỏng của ta.

Quân Trung Quốc chia làm hai hướng tấn công chính. Hướng đông do tướng Hứa Thế Hữu chỉ huy, từ Quảng Tây đánh vào Lạng Sơn, Cao Bằng và Quảng Ninh. Hướng tây do tướng Dương Đắc Chí chỉ huy, từ Vân Nam đánh vào Hoàng Liên Sơn (Lào Cai), Lai Châu và Hà Tuyên.

Cậy vào quân số đông gấp bội cùng ưu thế về xe tăng và pháo binh, giặc tính chuyện 'đánh nhanh thắng nhanh', chọc sâu vào đất ta để 'dạy cho Việt Nam một bài học'. Nhưng chúng đã vấp phải sức kháng cự kiên cường ngay từ những giờ phút đầu tiên nơi tuyến đầu Tổ quốc.

🛡️ Thế trận chiến tranh nhân dân nơi tuyến đầu

Trước thế giặc đông và hung hãn, quân dân biên giới phía Bắc đã phát huy truyền thống đánh giặc giữ nước của cha ông, dựng nên thế trận chiến tranh nhân dân rộng khắp. Khi chưa có chủ lực tại chỗ, gánh nặng chặn giặc đặt lên vai bộ đội địa phương, dân quân tự vệ và công an nhân dân vũ trang.

Bộ đội ta bám điểm cao, bám đồn biên phòng, lợi dụng địa hình rừng núi hiểm trở để phục kích, gài mìn, đánh tiêu hao sinh lực địch. Mỗi pháo đài như Đồng Đăng, mỗi đồn như Pò Hèn, Pha Long trở thành một ổ đề kháng kiên cường, buộc giặc phải trả giá đắt cho từng bước tiến.

Đồng bào các dân tộc Tày, Nùng, Dao, Mông, Giáy… cùng bộ đội bám bản, bám làng, vừa chiến đấu vừa che chở, dẫn đường, tiếp tế. Dân quân tự vệ thuộc từng khe núi, con suối, lập nên những trận địa phục kích khiến giặc 'lạ nước lạ cái', cứ tiến vào là sa bẫy.

Chính nhờ thế trận toàn dân ấy mà dù lực lượng mỏng, quân dân ta vẫn chặn được những mũi tiến công ồ ạt của giặc, làm phá sản ý đồ đánh nhanh thắng nhanh và khiến mỗi tấc đất biên cương đều phải đổi bằng máu của kẻ xâm lược.

🔥 Kháng cự quyết liệt ở Lạng Sơn, Cao Bằng, Lào Cai, Pò Hèn

Tại Lạng Sơn, pháo đài Đồng Đăng trở thành biểu tượng của tinh thần 'không một bước lùi'. Cán bộ, chiến sĩ ta đã chiến đấu đến cùng, giữ chắc trận địa trước những đợt tấn công áp đảo của giặc, quyết không để chúng tiến dễ một tấc đất.

Ở Cao Bằng, Lào Cai, Cam Đường…, quân dân ta giành giật với giặc từng điểm cao, từng khu phố, từng nhà máy. Quân Trung Quốc tổn thất nặng nề mà vẫn không sao đạt được mục tiêu đánh nhanh, càng tiến sâu càng sa lầy giữa thế trận chiến tranh nhân dân.

Tại đồn Pò Hèn ở Quảng Ninh, cán bộ chiến sĩ công an nhân dân vũ trang đã chiến đấu đến hơi thở cuối cùng. Trong số những người ngã xuống nơi đây có Anh hùng Hoàng Thị Hồng Chiêm — nữ nhân viên thương nghiệp đã cầm súng sát cánh cùng bộ đội, hy sinh anh dũng ngày 17/2/1979; tên chị về sau được đặt cho trường học.

Khắp dải biên cương, lớp lớp cán bộ, chiến sĩ và đồng bào đã ngã xuống để giữ đất. Sự hy sinh ấy nối tiếp tấm gương của Anh hùng Lê Đình Chinh trước đó, hun đúc nên khí phách của những người con đất Việt sẵn sàng xả thân vì chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.

📣 Lệnh tổng động viên 5/3/1979 và việc giặc rút quân

Cả nước hướng về biên giới. Ngày 5 tháng 3 năm 1979, Chủ tịch nước công bố Lệnh tổng động viên toàn quốc, kêu gọi toàn dân sẵn sàng cho cuộc chiến đấu bảo vệ Tổ quốc. Các quân đoàn chủ lực bắt đầu cơ động ra Bắc, hậu phương lớn dồn sức chi viện cho tuyến đầu.

Trước sức kháng cự ngày càng quyết liệt của quân dân ta, trước nguy cơ sa lầy khi chủ lực Việt Nam kéo ra, và trước làn sóng lên án mạnh mẽ của dư luận tiến bộ trên thế giới, ngay trong ngày 5/3/1979, Trung Quốc buộc phải tuyên bố rút quân.

Tuy nhiên, trên đường rút lui, quân Trung Quốc đã tàn phá hết sức nặng nề: chúng đốt phá, san bằng nhiều thị xã, làng bản, đập phá nhà cửa, trường học, bệnh viện, cầu đường, hầm mỏ ở Lạng Sơn, Cao Bằng, Cam Đường… gây ra những tổn thất to lớn và lâu dài cho nhân dân vùng biên.

Đến ngày 18 tháng 3 năm 1979, quân Trung Quốc cơ bản rút khỏi lãnh thổ Việt Nam. Cuộc chiến đấu trên toàn tuyến biên giới kéo dài hơn một tháng đã khẳng định: quân dân ta đủ sức bảo vệ vững chắc từng tấc đất biên cương của Tổ quốc.

🕯️ Mặt trận Vị Xuyên 1984–1989: 'lò vôi thế kỷ'

Quân Trung Quốc rút đi nhưng biên giới phía Bắc chưa thật sự yên tiếng súng. Suốt thập niên 1980, tình hình vẫn căng thẳng, nhiều cao điểm dọc biên giới tiếp tục bị lấn chiếm và tranh chấp, máu của bộ đội ta vẫn đổ để giữ đất.

Ác liệt và dai dẳng nhất là mặt trận Vị Xuyên ở Hà Giang trong những năm 1984–1989. Tại đây, hai bên giành giật nhau từng điểm cao, từng tấc đất đá; pháo đạn cày xới đến mức núi đá bị nung trắng, người lính gọi nơi này là 'lò vôi thế kỷ'.

Trên mặt trận Vị Xuyên, hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ ta đã anh dũng hy sinh để giữ vững từng cao điểm. Lời nhắn 'Sống bám đá đánh giặc, chết hóa đá bất tử' khắc lại nơi chiến trường đã trở thành biểu tượng bất tử cho ý chí giữ đất của người lính biên cương.

Ngày nay, Nghĩa trang liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên và Đài hương 468 là nơi đồng bào cả nước về tưởng niệm, tri ân những người con đã ngã xuống. Đó cũng là lời nhắc nhở thế hệ sau về cái giá của hòa bình và sự thiêng liêng của chủ quyền lãnh thổ.

🏆 Ý nghĩa: chủ quyền thiêng liêng, bất khả xâm phạm

Cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1979 là cuộc chiến đấu chính nghĩa của dân tộc Việt Nam nhằm bảo vệ độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc trước hành động xâm lược. Quân dân ta đã chiến đấu để giữ đất, giữ làng, giữ lấy bờ cõi mà cha ông để lại.

Thắng lợi của cuộc chiến đấu này một lần nữa cho thấy sức mạnh vô địch của chiến tranh nhân dân: khi cả dân tộc đoàn kết một lòng, dù lực lượng tại chỗ còn mỏng, quân dân ta vẫn đủ sức chặn đứng và đẩy lùi đội quân xâm lược đông gấp nhiều lần.

Cuộc chiến đấu cũng để lại bài học sâu sắc về tinh thần cảnh giác, về việc kết hợp xây dựng với bảo vệ Tổ quốc, và về truyền thống quật cường của đồng bào các dân tộc nơi biên cương — những người đã 'bám bản, bám làng', kề vai sát cánh cùng bộ đội.

Hôm nay, chúng ta tưởng nhớ và tri ân hàng vạn cán bộ, chiến sĩ và đồng bào đã ngã xuống nơi biên giới phía Bắc, từ Đồng Đăng, Pò Hèn đến Vị Xuyên. Tri ân ấy không nhằm khơi dậy hận thù, mà để khắc ghi một chân lý: độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc là thiêng liêng và bất khả xâm phạm.

🗓️ Dòng thời gian

• 25/8/1978 — Anh hùng Lê Đình Chinh hy sinh khi bảo vệ cán bộ, nhân dân ở biên giới Lạng Sơn — tấm gương mở đầu tinh thần quyết tử giữ đất.
• Rạng sáng 17/2/1979 — Khoảng 60 vạn quân Trung Quốc cùng xe tăng, đại pháo đồng loạt tấn công toàn tuyến biên giới phía Bắc hơn 1.400 km, qua 6 tỉnh, theo hai hướng đông (Hứa Thế Hữu) và tây (Dương Đắc Chí).
• 17/2/1979 — Kháng cự quyết liệt ở pháo đài Đồng Đăng (Lạng Sơn) và đồn Pò Hèn (Quảng Ninh); Anh hùng Hoàng Thị Hồng Chiêm hy sinh tại Pò Hèn.
• 17/2 – đầu 3/1979 — Quân dân ta giành giật với giặc từng điểm cao, từng khu phố ở Lạng Sơn, Cao Bằng, Lào Cai, Cam Đường; giặc tổn thất nặng, sa lầy, không đạt được mục tiêu đánh nhanh.
• 5/3/1979 — Chủ tịch nước công bố Lệnh tổng động viên toàn quốc; cùng ngày, trước sức kháng cự của ta và sự lên án của thế giới, Trung Quốc tuyên bố rút quân.
• 5/3 – 18/3/1979 — Trên đường rút, quân Trung Quốc tàn phá nặng nề nhà cửa, trường học, cầu đường, hầm mỏ ở Lạng Sơn, Cao Bằng, Cam Đường…
• 18/3/1979 — Quân Trung Quốc cơ bản rút hết khỏi lãnh thổ Việt Nam, kết thúc giai đoạn chiến đấu ác liệt trên toàn tuyến biên giới.
• 1984 – 1989 — Mặt trận Vị Xuyên (Hà Giang) — 'lò vôi thế kỷ' — diễn ra ác liệt, dai dẳng; hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ ta hy sinh để giữ vững từng cao điểm.

🎖️ Nhân vật tiêu biểu

• Quân dân sáu tỉnh biên giới phía BắcLực lượng tuyến đầu bảo vệ biên giớiGồm bộ đội địa phương, dân quân tự vệ, công an nhân dân vũ trang và đồng bào các dân tộc Tày, Nùng, Dao, Mông, Giáy… Đây là lực lượng chủ yếu giữ tuyến đầu khi chủ lực ta còn ở Tây Nam, đã dựa vào thế trận chiến tranh nhân dân để chặn đứng và làm phá sản ý đồ đánh nhanh thắng nhanh của giặc.
• Anh hùng Lê Đình ChinhChiến sĩ công an nhân dân vũ trangHy sinh ngày 25/8/1978 khi bảo vệ cán bộ và nhân dân ở biên giới Lạng Sơn. Anh được xem là tấm gương tiêu biểu mở đầu cho tinh thần quyết tử giữ đất của tuổi trẻ nơi biên cương, được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
• Anh hùng Hoàng Thị Hồng ChiêmNữ nhân viên thương nghiệp cầm súng đánh giặcMột nữ nhân viên thương nghiệp đã cầm súng sát cánh cùng bộ đội chiến đấu và hy sinh anh dũng tại đồn Pò Hèn (Quảng Ninh) ngày 17/2/1979. Tấm gương của chị tiêu biểu cho tinh thần toàn dân đánh giặc; tên chị về sau được đặt cho trường học để giáo dục truyền thống.
• Chiến sĩ biên phòng & dân quân tự vệNhững người bám đồn, bám bản giữ đấtLớp lớp cán bộ, chiến sĩ công an nhân dân vũ trang giữ chắc các đồn, các pháo đài như Đồng Đăng, Pò Hèn, Pha Long; cùng dân quân tự vệ thông thuộc địa hình, phục kích, gài mìn, dẫn đường cho bộ đội. Họ là hiện thân của thế trận chiến tranh nhân dân, biến mỗi bản làng thành một pháo đài chống giặc.
• Hứa Thế Hữu (Xu Shiyou)Tướng chỉ huy cánh quân hướng đôngTướng Trung Quốc chỉ huy cánh quân hướng đông, từ Quảng Tây đánh vào Lạng Sơn, Cao Bằng và Quảng Ninh. Dù cậy quân đông và hỏa lực mạnh, cánh quân của ông ta vấp phải sức kháng cự quyết liệt của quân dân ta, tổn thất nặng nề mà không đạt được mục tiêu chớp nhoáng.
• Dương Đắc Chí (Yang Dezhi)Tướng chỉ huy cánh quân hướng tâyTướng Trung Quốc chỉ huy cánh quân hướng tây, từ Vân Nam đánh vào Hoàng Liên Sơn (Lào Cai), Lai Châu và Hà Tuyên (Hà Giang). Cánh quân của ông ta cũng sa lầy trước thế trận chiến tranh nhân dân, càng tiến sâu càng chịu thương vong chồng chất.

📍 Địa danh & ngày nay

• Lạng Sơn (Đồng Đăng): Nay thuộc thành phố Lạng Sơn và huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn, gần cửa khẩu Hữu Nghị. Pháo đài Đồng Đăng là nơi cán bộ, chiến sĩ ta chiến đấu đến cùng, trở thành biểu tượng 'không một bước lùi' trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới.
• Đồn Pò Hèn: Nay thuộc xã Hải Sơn, thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh. Nơi cán bộ chiến sĩ công an nhân dân vũ trang chiến đấu đến hơi thở cuối cùng cùng Anh hùng Hoàng Thị Hồng Chiêm; nay có Đài tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ Pò Hèn.
• Cam Đường (Lào Cai): Nay thuộc thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai — vùng mỏ apatit nổi tiếng. Một trong những địa bàn quân dân ta giành giật quyết liệt với giặc và bị tàn phá nặng nề khi quân Trung Quốc rút lui.
• Mặt trận Vị Xuyên: Nay thuộc huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang; có Nghĩa trang liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên và Đài hương 468. Chiến trường ác liệt và dai dẳng nhất sau 1979, diễn ra trong các năm 1984–1989, được người lính gọi là 'lò vôi thế kỷ'.

📚 Từ điển thuật ngữ

• Chiến tranh nhân dân: Đường lối quân sự huy động toàn dân đánh giặc — kết hợp bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương và dân quân tự vệ, dựa vào địa hình và sức mạnh của nhân dân để chặn đánh, tiêu hao kẻ thù; là cội nguồn sức mạnh giữ vững biên cương năm 1979.
• Công an nhân dân vũ trang: Lực lượng vũ trang chuyên trách bảo vệ biên giới và an ninh nội địa thời bấy giờ (tiền thân của Bộ đội Biên phòng ngày nay); là lực lượng giữ các đồn biên phòng như Pò Hèn, Đồng Đăng trong những giờ đầu cuộc chiến.
• Dân quân tự vệ: Lực lượng vũ trang quần chúng tại chỗ, gồm người dân vừa lao động sản xuất vừa cầm súng đánh giặc; thông thuộc địa hình, phục kích, gài mìn, dẫn đường cho bộ đội, là chỗ dựa của thế trận chiến tranh nhân dân.
• Lệnh tổng động viên: Mệnh lệnh của Nhà nước huy động toàn bộ sức người, sức của của cả nước cho nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc; được Chủ tịch nước công bố ngày 5/3/1979 trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc.
• Pháo đài Đồng Đăng: Công trình phòng thủ kiên cố ở thị trấn Đồng Đăng (Lạng Sơn), nơi cán bộ chiến sĩ ta chiến đấu đến cùng, trở thành biểu tượng cho tinh thần kiên cường giữ đất nơi tuyến đầu.
• Mặt trận Vị Xuyên: Chiến trường ở huyện Vị Xuyên (Hà Giang) những năm 1984–1989, nơi quân ta giành giật với giặc từng cao điểm; pháo đạn nung trắng núi đá nên được gọi là 'lò vôi thế kỷ'.

💡 Có thể bạn chưa biết

• Cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc nổ ra rạng sáng 17/2/1979 trên toàn tuyến dài hơn 1.400 km, đi qua 6 tỉnh: Quảng Ninh, Lạng Sơn, Cao Bằng, Hà Tuyên, Hoàng Liên Sơn, Lai Châu.
• Trung Quốc huy động khoảng 60 vạn quân cùng hàng trăm xe tăng và hàng nghìn khẩu pháo, chia hai hướng: đông (Hứa Thế Hữu) và tây (Dương Đắc Chí), lấy cớ 'phản kích tự vệ'.
• Khi chủ lực ta còn ở chiến trường Tây Nam và làm nhiệm vụ quốc tế ở Campuchia, tuyến đầu chống đỡ chủ yếu là bộ đội địa phương, dân quân tự vệ và công an nhân dân vũ trang.
• Trước đó, ngày 25/8/1978, Anh hùng Lê Đình Chinh đã hy sinh ở biên giới Lạng Sơn; ngày 17/2/1979, Anh hùng Hoàng Thị Hồng Chiêm hy sinh tại đồn Pò Hèn (Quảng Ninh).
• Ngày 5/3/1979, ta công bố Lệnh tổng động viên toàn quốc; cùng ngày, Trung Quốc tuyên bố rút quân, và đến 18/3/1979 thì cơ bản rút hết khỏi lãnh thổ Việt Nam.
• Trên đường rút, quân Trung Quốc tàn phá nặng nề nhiều thị xã, làng bản như Lạng Sơn, Cao Bằng, Cam Đường, phá hủy nhà cửa, trường học, cầu đường, hầm mỏ.
• Sau 1979, biên giới vẫn căng thẳng; ác liệt và dai dẳng nhất là mặt trận Vị Xuyên (Hà Giang) những năm 1984–1989, được gọi là 'lò vôi thế kỷ', với câu nói bất hủ 'Sống bám đá đánh giặc, chết hóa đá bất tử'.

⭐ Ghi nhớ nhanh

• Thời gian & quy mô: rạng sáng 17/2/1979, khoảng 60 vạn quân Trung Quốc tấn công toàn tuyến biên giới phía Bắc hơn 1.400 km, qua 6 tỉnh.
• Bối cảnh: đất nước vừa ra khỏi chiến tranh, chủ lực còn ở Tây Nam và làm nhiệm vụ quốc tế ở Campuchia; tuyến đầu do bộ đội địa phương, dân quân tự vệ, công an nhân dân vũ trang giữ.
• Hai hướng tấn công của giặc: đông (Hứa Thế Hữu) đánh Lạng Sơn, Cao Bằng, Quảng Ninh; tây (Dương Đắc Chí) đánh Lào Cai, Lai Châu, Hà Giang.
• Tinh thần quyết tử: pháo đài Đồng Đăng, đồn Pò Hèn; các tấm gương Lê Đình Chinh, Hoàng Thị Hồng Chiêm.
• Mốc kết thúc: 5/3/1979 Lệnh tổng động viên & Trung Quốc tuyên bố rút; 18/3/1979 giặc rút hết, sau khi tàn phá nặng nề khi rút.
• Tiếp nối: mặt trận Vị Xuyên (Hà Giang) 1984–1989 — 'lò vôi thế kỷ' — với lời khắc 'Sống bám đá đánh giặc, chết hóa đá bất tử'.
• Ý nghĩa: khẳng định sức mạnh chiến tranh nhân dân và chân lý độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ là thiêng liêng, bất khả xâm phạm; tri ân quân dân đã hy sinh.

❓ Hỏi & đáp mở rộng

• Cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc nổ ra khi nào và quy mô ra sao?Rạng sáng 17 tháng 2 năm 1979, quân Trung Quốc huy động khoảng 60 vạn quân cùng hàng trăm xe tăng và hàng nghìn khẩu pháo, đồng loạt tấn công trên toàn tuyến biên giới phía Bắc dài hơn 1.400 km. Mặt trận trải qua sáu tỉnh: Quảng Ninh, Lạng Sơn, Cao Bằng, Hà Tuyên, Hoàng Liên Sơn và Lai Châu. Giặc lấy cớ 'phản kích tự vệ' nhằm thực hiện một cuộc tấn công quy mô lớn.
• Vì sao lúc đầu lực lượng chống giặc ở biên giới phía Bắc lại mỏng?Bởi đất nước vừa ra khỏi mấy chục năm chiến tranh, phần lớn các quân đoàn chủ lực tinh nhuệ khi ấy đang dồn cho mặt trận Tây Nam và làm nhiệm vụ quốc tế giúp nhân dân Campuchia đánh đổ chế độ diệt chủng Pôn Pốt. Vì vậy, gánh nặng chặn giặc ở tuyến đầu phía Bắc dồn lên vai bộ đội địa phương, dân quân tự vệ và công an nhân dân vũ trang.
• Quân Trung Quốc tấn công theo những hướng nào?Giặc chia làm hai hướng chính. Hướng đông do tướng Hứa Thế Hữu chỉ huy, từ Quảng Tây đánh vào Lạng Sơn, Cao Bằng và Quảng Ninh. Hướng tây do tướng Dương Đắc Chí chỉ huy, từ Vân Nam đánh vào Hoàng Liên Sơn (Lào Cai), Lai Châu và Hà Tuyên. Chúng cậy quân đông, xe tăng và pháo binh để mưu tính đánh nhanh thắng nhanh.
• Quân dân ta đã chiến đấu giữ đất như thế nào?Quân dân ta dựng nên thế trận chiến tranh nhân dân: bộ đội bám điểm cao, bám đồn biên phòng; dân quân tự vệ phục kích, gài mìn, dẫn đường; đồng bào các dân tộc bám bản, bám làng. Pháo đài Đồng Đăng, đồn Pò Hèn trở thành những ổ đề kháng kiên cường. Nhiều tấm gương hy sinh anh dũng như Lê Đình Chinh, Hoàng Thị Hồng Chiêm đã làm rạng danh tinh thần giữ đất.
• Lệnh tổng động viên được công bố khi nào và giặc rút quân ra sao?Ngày 5 tháng 3 năm 1979, Chủ tịch nước công bố Lệnh tổng động viên toàn quốc, các quân đoàn chủ lực cơ động ra Bắc. Cũng trong ngày 5/3, trước sức kháng cự quyết liệt của ta và sự lên án của thế giới, Trung Quốc tuyên bố rút quân. Trên đường rút, chúng tàn phá nặng nề nhiều thị xã, làng bản; đến ngày 18/3/1979 thì cơ bản rút hết khỏi lãnh thổ Việt Nam.
• Mặt trận Vị Xuyên và câu nói 'Sống bám đá đánh giặc, chết hóa đá bất tử' có ý nghĩa gì?Sau 1979, biên giới vẫn căng thẳng, ác liệt nhất là mặt trận Vị Xuyên (Hà Giang) những năm 1984–1989, nơi quân ta giành giật với giặc từng cao điểm, pháo đạn nung trắng núi đá nên gọi là 'lò vôi thế kỷ'. Câu nói 'Sống bám đá đánh giặc, chết hóa đá bất tử' được khắc lại nơi chiến trường, trở thành biểu tượng bất tử cho ý chí quyết tử giữ từng tấc đất biên cương của người lính, nhắc nhở hậu thế về sự thiêng liêng của chủ quyền lãnh thổ.

📝 Trắc nghiệm ôn tập

1. Cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc bắt đầu ngày nào?Đáp án: 17/2/1979
2. Quân xâm lược trong cuộc chiến này?Đáp án: Trung Quốc
3. Khi chủ lực còn ở Tây Nam, ai giữ tuyến đầu biên giới?Đáp án: Bộ đội địa phương, dân quân tự vệ & công an vũ trang
4. Cuộc chiến diễn ra trên mấy tỉnh biên giới phía Bắc?Đáp án: 6 tỉnh
5. Việt Nam công bố Lệnh tổng động viên vào ngày nào?Đáp án: 5/3/1979
6. Mặt trận ác liệt, dai dẳng ở Hà Giang những năm 1984–1989?Đáp án: Vị Xuyên